Welk boek inspireert jou in je werk? Mijn top 7!

Welk boek inspireert jou in je werk? Mijn top 7!

Boeken inspiratie organiseren samen efficiënt plezierig

Sommige boeken blijven je bij. Ze geven je zulke diepe inzichten dat je er constant inspiratie uit blijft putten. Hieronder vind je mijn top 7 werk-gerelateerde boekenlijst.

Mijn meest inspirerende boeken hebben verschillende schrijfstijlen en achtergronden. Maar als ik terugkijk zijn dit voor mij bepalende boeken geweest, die mij enorm veel hebben geleerd over: samen – plezierig – efficiënt – organiseren.

Nummer 7. Grijs Verleden. Nederland en de Tweede Wereldoorlog. Chris van der Heijden

Dit boek verscheen in 2001 en brak met de toen heersende gedachtegang over ‘goed’ en ‘fout’. Waar men tot dan toe de eenvoudige indeling, ‘ik ben goed’ en ‘de ander is fout’, hanteerde, kwam dit boek tot een andere conclusie. Mensen zijn niet zomaar goed of fout. We doen allemaal wat ons ‘het beste’ lijkt (à la ‘De meeste mensen deugen’ van Rutger Bregman). Dit doen we in de chaos der dingen, en soms blijkt het resultaat achteraf gezien toch niet positief.

Het is geen laagdrempelig boek. Het gaat over de Tweede Wereldoorlog, en dat is nou eenmaal taaie kost. Maar het heeft mij veel geleerd over de menselijke psychologie en over groepsdynamiek op hele grote schaal. Samen doen we maar wat, kopiëren en versterken we elkaar. Soms wil een individu wel ‘het beste’ doen, maar door het geheel niet te overzien, is het resultaat ronduit destructief.

Wat het mij leert over mijn vak: geef individuen binnen organisaties een breder perspectief op hun eigen handelen, zodat wat ‘het beste’ lijkt, ook echt ‘het beste’ is. Dit betekent constant het reflecteren op oorzaak en gevolg: “als jij dit doet, gebeurt daar dat, is dat wat je wilde?” Mensen zijn psychologisch geneigd om te denken in ‘wij goed’ en ‘ander fout’, een aantrekkelijke analyse die helemaal niet klopt. Let er maar eens op hoe vaak de concurrent, de manager, of erger nog, de klant, het allemaal verkeerd begrepen heeft, en het eigen team zat natuurlijk precies juist. En tenslotte: zorg dat de juiste dingen worden gedaan, en zorg dat deze vervolgens – nog belangrijker – binnen de organisatie worden gekopieerd en versterkt. Maak kortom in positieve zin gebruik van menselijk (groeps)gedrag.

Nummer 6. Getting Things Done. De kunst van stressvrije productiviteit. David Allen

Ook dit boek inspireert mij tot aan vandaag. Het beschrijft hoe je met ánders organiseren meer resultaten bereikt. Een bekende quote van David Allen is: “The mind is for having ideas, not holding them.” Zijn analyse van de hersenen leidt tot een concreet systeem waarmee je alle verschillende ideeën makkelijk kunt opslaan, bijhouden en terugvinden. Dit uit zich in allerlei lijstjes, waarop je zo concreet mogelijk omschrijft wat voor acties je jezelf net bedacht. Oftewel, jezelf niet forceren om iets te doen wat je niet kunt – maar een systeem bedenken dat uitgaat van de menselijke psychologie.

Wat mij betreft is Getting Things Done (GTD) niet het enige mogelijke systeem. Sterker nog, inmiddels is GTD alweer ‘uit de mode’, en worden andere organisatiesystemen, zoals Scrum en Kanban meer gebruikt. Het gaat mij echter om zijn stelling dat we het onszelf veel makkelijker kunnen maken door te werken vanuit hoe we eigenlijk zijn, en ons werk met die kennis net anders aan te pakken. Net zoals veel andere systemen dat inmiddels doen.

“The mind is for having ideas, not holding them.”

En oké, toegegeven: zonder gebruik van lijstjes zou mijn eigen geheugen ook niks meer dan een menselijke gatenkaas zijn. Ik omarm dus graag de hoofdgedachte van dit boek: hou in werkprocessen rekening met de menselijke psychologie.

Nummer 5. Ik heb de tijd. Een handleiding in tijdsurfen. Paul Loomans

Dit boek presenteer ik regelmatig als de tegenhanger van ‘Getting Things Done’. Dit boek pleit namelijk voor het weggooien van alle systematieken voor de hoogste productiviteit. Als je vertrouwen hebt dat je het juiste doet, doe je datgene wat belangrijk is, en heb je nog tijd over ook.

Ook dit is 100% waar. Hoewel het fijn en belangrijk is om te werken met systemen zoals GTD, Scrum of Kanban, moeten wij ook vertrouwen op ons innerlijk kompas. Wanneer iets heel veel moeite kost, heeft dat vaak een goede reden. Ons gevoel is dikwijls een stuk verstandiger dan ons verstand. We eisen van alles van onszelf, terwijl het bijvoorbeeld helemaal niet kán, de omstandigheden niet geschikt zijn, of een taak helemaal niet van belang is.

Als je er vertrouwen in hebt dat je vanzelf het juiste doet, gaat productiviteit vanzelf. En heb je het nooit meer ‘te druk’. Een wijze les die ik sommige productiviteitsfanaten graag meegeef. En die ook keer op keer wordt onderschreven door de psychologie. Zo is het doen wat je echt belangrijk vindt, waarna productiviteit vanzelf gaat, ook een grote les binnen de nieuwste stroming gedragstherapie, Acceptance and Commitment Training (‘ACT’). Een trainingsvorm die mensen met allerlei uitdagingen, van burn-out tot en met perfectionisme, succesvol helpt.

Nummer 4. Boeddhisme in alle eenvoud. Ontwaak en ontdek wat nooit verandert. Steve Hagen

Als positief psycholoog maak ik graag en veel gebruik van mindfulnessmethoden. Het lag daarom even voor de hand om het boek ‘Handboek Gezond Leven met Mindfulness’ van Jon Kabat-Zinn in dit lijstje op te nemen. De waarheid is echter dat dit een enorm taai boek is, waar eigenlijk veel meer in staat dan mindfulness werkelijk omhelst. Mindfulness gaat namelijk om ‘doen’ en niet om ‘lezen’. Het is mij zelf niet eens gelukt dit boek uit te lezen!

In plaats daarvan heb ik daarom gekozen voor dit dunne, prettig leesbare boekje van Steve Hagen. Het gaat terug naar de oorsprong van mindfulness, namelijk het boeddhisme. Bovendien doet de spirituele insteek van het boekje inspireren: er is naast statistiek en harde analyses ook nog een ander type wijsheid. Soms moet je nou eenmaal interpreteren en erop vertrouwen dat je de kern te pakken hebt. Dankzij dit boek heb ik een beter begrip gekregen van boeddhisme, van mindfulness, maar ook van andere aspecten die tegenwoordig breed door de positief psychologische wetenschap zijn omarmd, zoals bijvoorbeeld zelfcompassie en de meerwaarde van spiritualiteit.

Er is naast statistiek en harde analyses ook nog een ander type wijsheid.

Een mooie quote uit dit boek is: “Je hebt alles in huis om het te vinden.” Dit inspireert mij om ook binnen organisaties eerst te kijken naar aanwezige krachten, passies en mogelijkheden. Ieder mens, ieder team en elke organisatie heeft deze tenslotte al in huis. Soms zijn we zo gefocust op wat er nog niet is, dat we de vele wegen naar ons doel niet meer weten te vinden. Kijk dus af en toe wat meer zoals Boeddha ons heeft geadviseerd!

Nummer 3. Why Zebras don’t get ulcers. Robert M. Sapolsky

Als positief psycholoog maak ik graag en veel gebruik van mindfulnessmethoden. Het lag daarom even voor de hand om het boek ‘Handboek Gezond Leven met Mindfulness’ van Jon Kabat-Zinn in dit lijstje op te nemen. De waarheid is echter dat dit een enorm taai boek is, waar eigenlijk veel meer in staat dan mindfulness werkelijk omhelst. Mindfulness gaat namelijk om ‘doen’ en niet om ‘lezen’. Het is mij zelf niet eens gelukt dit boek uit te lezen!

Wat het boek mij leert is hoe belangrijk het is om psychische stress te erkennen. Stress heeft mentale én fysieke gevolgen. We zijn geprogrammeerd voor het hebben van stress, dus ieder mens heeft hier soms last van. Als veranderaar verminder ik stressvolle factoren, ook tijdens verandertrajecten. Ik zorg dat mensen controle ervaren, mee mogen denken, creëer regelruimte. Stuk voor stuk om overmatige stress en uitval te voorkomen.

Maar ook is het gewoon een fantastisch boek dat diepgaand inzicht verleent in hoe stress nou eigenlijk werkt.

Nummer 2. De Maakbaarheid van het Geluk. Sonja Lyubomirsky‎

Ook dit is een ijzersterk boek. Het is geschreven door Sonja Lyubomirsky en heeft wat weg van een zelfhulpboek. Vergis je echter niet, deze topwetenschapper zet jarenlang wetenschappelijk psychologisch onderzoek op een rij, en verbindt deze met eenvoudige maar doeltreffende thema’s behendig aan elkaar. Sommigen voelen zich niet aangetrokken tot de titel (“Geluk is toch helemaal niet maakbaar?”), maar toch onderbouwt zij dat wij ons geluksgevoel echt kunnen verhogen. En het mooie is, ook gezonde mensen kunnen gelukkiger worden. Psychologie is daardoor niet meer voorbehouden aan wie depressief, angstig of gestoord is, maar is een kennis waarmee iedereen kan floreren!

Door de juiste technieken toe te passen worden wij gelukkiger. De relatief eenvoudige oefeningen in dit boek hebben een groot effect. Met dit boek kun je meteen aan de slag, privé en als professional.

Ook gezonde mensen kunnen gelukkiger worden.

Als veranderaar helpt dit boek mij constructieve vragen te stellen. “Wat ging er goed?” en “Wat willen jullie graag bereiken?” zijn vragen die mijn toolbox nooit meer zullen verlaten. Maar ook het belang van gemeenschappelijke doelen wordt door dit boek nogmaals onderstreept. Een belang dat uiteraard ook in vele andere literatuur terugkomt, want niks werkt zo motiverend als een gezamenlijk doel.

Nummer 1. Policy Paradox. Deborah Stone

Dit boek heeft mij van deze top 7 het meeste geïnspireerd. Het is zo’n veelzijdig boek dat ik er uren over zou kunnen praten. Dat doe ik soms ook. Maar voor nu beperk ik mij, speciaal voor jullie, tot de volgende alinea’s.

Eigenlijk analyseert Deborah Stone in dit boek, hoe wij mensen – hoewel we onze eigen mening nog zo goed hebben onderbouwd – toch een andere waarheid kunnen blijven zien. Dit doet zij door middel van allerlei metaforen. Met die metaforen beschrijft zij hoe ‘feiten’ eigenlijk helemaal niet zo eenduidig zijn. Zij doet dit voor begrippen waarvan we al aan ons water aanvoelen dat hier verschillende interpretaties aan vast hangen, zoals ‘gelijkheid’ en ‘vrijheid’. Maar ook ‘cijfers’, vaak gezien als de graadmeter van objectiviteit, zijn multi-interpretabel, blijkt uit dit boek.

Het boek leert mij om altijd en overal alert te zijn op meerdere zienswijzen. Om deze verschillende waarheden te respecteren, en mensen vanuit hun eigen denkwijze mee te nemen in verandering. Niet ‘one size fits all’, maar goed luisteren naar elk individu, zodat je iemands perspectief écht begrijpt en vervolgens mee kunt denken. Ieder mens heeft een eigen waarheid, en die waarheid is, vanuit die mens bezien, ook echt helemaal waar.

Als je goed luistert, is het mogelijk ieders visie te begrijpen en te doorgronden.

Sterker nog, als je goed luistert, is het mogelijk ieders visie te begrijpen en te doorgronden. Ditzelfde geldt voor beleidsdocumenten, onderzoeken en grafieken, die ook producten zijn van mensenhanden. Ze zijn slechts één kijk op de realiteit en desondanks óók helemaal waar. Door oog te hebben voor alle andere mogelijke visies, hou je constructieve afstand van het proces, bevorder je het goede gesprek tussen verschillende partijen, en voorkom je onoplosbaar conflict.

——————————————————-

Als veranderkundige zou ik zeggen: deze boeken móét je eens gelezen hebben om je eigen denkwereld op zijn kop te zetten. En wie weet, neem je er net zoveel uit mee als ik. Ik neem de kern van deze boeken in elk geval elke dag nog mee, wanneer ik organisaties begeleid, teams coach of 1-op-1 werk. Met behulp van deze inspiratiebronnen maak ik veranderprocessen sneller en leuker. De grootste uitdaging in veranderprocessen is tenslotte de mens zelf. Laten we daar met elkaar vooral een kracht van maken!

Heb jij ook boeken die jou inspireren in je werk? Neem het stokje over en maak ook een Top 7 – ik ben in elk geval reuze benieuwd!

Deel dit bericht